Brak możliwości wypłaty pieniędzy lub kryptowalut z platformy zondacrypto rodzi podstawowe pytania: czy środki można odzyskać, gdzie zgłosić szkodę i czy trzeba prowadzić sprawę za granicą? W takiej sytuacji nie należy ograniczać się do oczekiwania na odpowiedź obsługi platformy. Konieczne jest ustalenie, jakie działania pozwolą zabezpieczyć interesy konkretnego klienta.

Obecnie szczególne znaczenie mają zarówno postępowanie karne prowadzone w Polsce, jak i postępowanie upadłościowe w Estonii. 27 sierpnia 2026 r. ogłoszono upadłość BB Trade Estonia OÜ – spółki będącej operatorem zondacrypto. Oznacza to, że możliwość odzyskania należności trzeba oceniać z uwzględnieniem zasad obowiązujących wierzycieli upadłego przedsiębiorcy.

Zgłoszenie szkody prokuraturze i zgłoszenie wierzytelności syndykowi to dwie różne czynności. Jedna nie zastępuje drugiej. Dlatego działania w Polsce i w Estonii powinny być odpowiednio skoordynowane.

Postępowanie karne – dlaczego szkodę należy zgłosić możliwie szybko?

Postępowanie dotyczące zondacrypto obejmuje między innymi podejrzenie oszustwa na szkodę klientów oraz prania pieniędzy. W komunikacie o wszczęciu śledztwa wskazano zachowania podejmowane od 2022 r. Sam fakt prowadzenia postępowania nie przesądza jednak odpowiedzialności określonych osób ani wysokości szkody każdego użytkownika platformy.

Osoba, która nie odzyskała swoich środków i podejrzewa, że została pokrzywdzona przestępstwem, powinna możliwie szybko zgłosić swoją sprawę organom ścigania. Nie warto zakładać, że skoro o problemach platformy jest głośno, prokuratura zna już historię naszego rachunku, wysokość niewypłaconego salda oraz okoliczności podejmowanych prób wypłaty.

Z praktycznego punktu widzenia szybkie zgłoszenie pozwala przekazać dokumenty, uporządkować chronologię zdarzeń i wskazać dowody wymagające zabezpieczenia. Z upływem czasu odtworzenie historii rachunku i korespondencji może być trudniejsze. Dlatego rekomendujemy zabezpieczenie posiadanych materiałów od razu, zamiast odkładania tego do zakończenia śledztwa.

Zgodnie z komunikatem prokuratury korespondencję pokrzywdzonych należy kierować do Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach, z powołaniem się na sygnaturę 1001-109.Ds.77.2022. Wcześniejsze śledztwo Prokuratury Regionalnej w Katowicach zostało połączone z tym postępowaniem. ^[2]

Nie chodzi przy tym o stworzenie wyścigu między pokrzywdzonymi. Wcześniejsze zawiadomienie nie daje samo w sobie pierwszeństwa w odzyskaniu pieniędzy. Pilne działanie ma służyć ochronie dowodów i praw procesowych, a nie zapewnieniu uprzywilejowanej pozycji wobec innych klientów.

Czy w postępowaniu karnym można domagać się zwrotu pieniędzy?

Postępowanie karne może służyć nie tylko ustaleniu i ukaraniu sprawców, lecz także uzyskaniu rozstrzygnięcia o naprawieniu szkody. Art. 46 § 1 Kodeksu karnego przewiduje możliwość zobowiązania skazanego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Przy spełnieniu ustawowych przesłanek i złożeniu wniosku przez uprawnioną osobę orzeczenie tego obowiązku jest obligatoryjne. Nie oznacza to jednak automatycznego uwzględnienia każdej zgłoszonej kwoty – podstawę i rozmiar szkody trzeba wykazać.

Wniosek o naprawienie szkody można złożyć już podczas śledztwa. Zgodnie z art. 49a § 1 Kodeksu postępowania karnego termin końcowy przypada na zamknięcie przewodu sądowego na rozprawie głównej. Nie rekomendujemy pozostawiania tej czynności na ostatni etap procesu. ^[5]

Warto również zwrócić uwagę prokuratora na potrzebę zabezpieczenia majątkowego. Jeżeli zachodzą ustawowe przesłanki, zabezpieczenie może służyć przyszłemu wykonaniu obowiązku naprawienia szkody. Sam korzystny wyrok nie wystarczy bowiem do faktycznego odzyskania pieniędzy, jeżeli zabraknie majątku, z którego można przeprowadzić egzekucję.

Trzeba zarazem odróżnić odpowiedzialność osoby skazanej za przestępstwo od zobowiązań spółki prowadzącej platformę. Wniosek w sprawie karnej nie zastępuje zgłoszenia wierzytelności wobec upadłej spółki.

Jakie dokumenty przygotować?

Przygotowanie sprawy rozpoczynamy od odtworzenia historii środków klienta. W szczególności rekomendujemy zebranie:

• historii wpłat, wypłat i transakcji, potwierdzeń przelewów oraz identyfikatorów transferów kryptowalut;
• potwierdzeń salda, z rozróżnieniem poszczególnych walut i kryptowalut, oraz zrzutów ekranu z widoczną datą;
• dyspozycji wypłaty i korespondencji z platformą, w tym odpowiedzi dotyczących blokady, weryfikacji klienta, reklamacji i żądań zwrotu.

Istotne jest ustalenie, czy klient posiadał określoną liczbę jednostek kryptowaluty, czy dokonał już jej sprzedaży i oczekiwał na wypłatę konkretnej kwoty pieniężnej. Regulamin zondacrypto wiąże moment zawarcia transakcji sprzedaży między klientami z jej uwidocznieniem w saldzie konta. Nie należy zatem utożsamiać samej próby wypłaty z przeprowadzoną sprzedażą kryptowaluty.

W ramach analizy ustalamy również przyczynę blokady. Regulamin przewiduje między innymi ograniczenia związane z weryfikacją bezpieczeństwa oraz blokady wynikające z rozstrzygnięć właściwych organów. Sama informacja o weryfikacji nie rozstrzyga jeszcze, czy zatrzymanie środków było uzasadnione, ale także sama blokada nie dowodzi automatycznie przestępstwa. Konieczne jest zbadanie konkretnych okoliczności.

Dochodzenie należności na drodze cywilnej – czy można pozwać zondacrypto?

Analiza cywilna wymaga przede wszystkim ustalenia, kto jest zobowiązany wobec klienta i czego można od niego żądać. Punktem wyjścia jest umowa, właściwa wersja regulaminu, historia rachunku oraz treść dyspozycji klienta. Sam regulamin przewiduje odpowiedzialność operatora za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług, z zastrzeżeniem okoliczności, za które zgodnie z prawem nie odpowiada. ^[6]

Czy sprawa musi być prowadzona w Estonii?

Zagraniczna siedziba przedsiębiorcy nie oznacza automatycznie, że konsument zawsze musi występować przed zagranicznym sądem. W sporach konsumenckich przepisy unijne mogą umożliwiać dochodzenie praw w państwie zamieszkania konsumenta, jeżeli przedsiębiorca prowadzi tam działalność lub kieruje ją do tego państwa. Zastosowanie tych zasad wymaga jednak sprawdzenia okoliczności konkretnej umowy.

Odrębną kwestią jest prawo właściwe dla roszczenia. Regulamin zondacrypto wskazuje prawo estońskie, jednocześnie zastrzegając ochronę konsumenta wynikającą z prawa miejsca jego zwykłego pobytu. Wybór prawa i ustalenie właściwego sądu to dwa różne zagadnienia.

Co zmienia ogłoszenie upadłości operatora?

W aktualnej sytuacji nie można przedstawiać zwykłego pozwu o zapłatę jako sposobu na pominięcie postępowania upadłościowego. Wierzytelności wobec upadłej spółki, powstałe przed ogłoszeniem upadłości, co do zasady należy zgłosić syndykowi. Nawet posiadanie prawomocnego wyroku nie zastępuje zgłoszenia wierzytelności. Wpływ upadłości na już toczący się proces wymaga odrębnej oceny.

Dlatego przed poniesieniem kosztów pozwu trzeba zbadać jego dopuszczalność i celowość. W naszej analizie uwzględniamy również to, czy zgromadzone dowody uzasadniają roszczenia wobec innych osób lub podmiotów. Nie zakładamy takiej odpowiedzialności wyłącznie na podstawie ich powiązania z platformą – każda proponowana podstawa roszczenia wymaga odrębnego uzasadnienia.

Upadłość zondacrypto w Estonii – termin zgłoszenia wierzytelności

Dla klientów mających roszczenia wobec BB Trade Estonia OÜ szczególnie istotny jest termin zgłoszenia wierzytelności. Według komunikatu Ministerstwa Sprawiedliwości wynosi on dwa miesiące od opublikowania obwieszczenia w estońskim rejestrze Ametlikud Teadaanded. Obwieszczenie opublikowano 27 sierpnia 2026 r., zatem dwumiesięczny termin przypada na 27 października 2026 r.

Nie należy odkładać przygotowania zgłoszenia do ostatnich dni tego terminu. Zgromadzenie historii transakcji, ustalenie kwoty roszczenia i przygotowanie dokumentów może wymagać dodatkowego czasu.

Syndykiem został Margus Lentsius. W komunikacie ministerstwa wskazano adres jego kancelarii: Advokaadibüroo Lentsius & CASUS, Lõõtsa 8 A, Tallinn, oraz adres poczty elektronicznej haldur@lentsius.ee.

Zgłoszenie powinno przedstawiać treść, podstawę i wysokość wierzytelności oraz wskazywać ewentualne zabezpieczenia. Należy dołączyć dokumenty potwierdzające roszczenie. Samo przekazanie informacji, że „na platformie pozostały pieniądze”, może nie wystarczyć do jego prawidłowego wykazania.

Ministerstwo wskazuje możliwość zgłoszenia wierzytelności osobiście albo przez pełnomocnika oraz standardowy formularz unijny zamieszczony w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1105.

Przy przygotowaniu dokumentów rekomendujemy sprawdzenie aktualnej treści obwieszczenia, wymogów dotyczących podpisu, języka i sposobu przekazania zgłoszenia. Należy również zachować dowód jego skutecznego złożenia.

Spóźnienie może istotnie pogorszyć sytuację wierzyciela. Według zasad opisanych w europejskim portalu e-Justice uznane wierzytelności zgłoszone po terminie mają niższą kolejność zaspokojenia niż pozostałe uznane wierzytelności zgłoszone terminowo. Po złożeniu zgłoszenia trzeba ponadto monitorować jego weryfikację i ewentualne zastrzeżenia.

Czy można działać jednocześnie w kilku postępowaniach?

Działania w postępowaniu karnym i upadłościowym mogą się uzupełniać, ale wymagają koordynacji. Dotyczy to również ewentualnych procesów cywilnych.

Art. 415 § 1 Kodeksu postępowania karnego ogranicza możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, gdy to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania albo zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Dlatego trzeba porównać nie tylko dochodzone kwoty, lecz także osoby zobowiązane oraz przedmiot roszczeń. Nie należy automatycznie utożsamiać roszczenia wobec spółki z roszczeniem wobec osoby odpowiadającej za własny czyn.

W każdym przypadku trzeba uwzględniać już otrzymane wypłaty. Dochodzenie należności różnymi drogami nie może prowadzić do podwójnego zaspokojenia tego samego uszczerbku.

• Wojciech Wojtala
• Bez kategorii
• 15 paź 2026